Bu ikisi sürekli karıştırılıyor ve karışıklık pahalıya patlıyor. En kısa hâliyle: trafik sigortası karşı tarafın zararını karşılar, kasko sizin aracınızın zararını.
Zorunlu trafik sigortası (ZMMS)
Kanunen zorunlu. Poliçesi olmayan araç trafiğe çıkamaz ve muayeneye giremez.
Karşıladığı: sizin kusurunuzla üçüncü kişilere verdiğiniz zarar. Karşı aracın hasarı, karşı taraftaki kişilerin tedavi masrafları, kalıcı sakatlık ve vefat tazminatları.
Karşılamadığı: kendi aracınızın hasarı. Kusurlu taraf sizseniz ve aracınız hurdaya çıktıysa, trafik sigortası size hiçbir şey ödemez.
Teminat limitleri poliçede yazılı ve her yıl güncelleniyor. Limitin üstündeki zarar için muhatap yine sizsiniz — ağır bir kazada bu, şirketin ödeyeceği bir fark demek.
Kasko
Zorunlu değil, isteğe bağlı. Karşıladığı, aldığınız teminata göre değişir ama tipik olarak:
- Çarpma, çarpışma, devrilme sonucu kendi aracınızda oluşan hasar
- Araç çalınması
- Yanma
- Doğal afetler (dolu, sel, fırtına) — çoğu poliçede ek teminat
- Terör ve kötü niyetli hareketler — genelde ek teminat
- Cam kırılması
Kiralama filosunda kritik olan iki madde
Kiralama klozu. Standart bir kasko poliçesi, aracın kiraya verilmesini kapsamayabilir. "Aracın ticari amaçla kiraya verilmesi" poliçede açıkça teminat altına alınmamışsa, kiracının yaptığı kazada sigorta ödemeyi reddedebiliyor. Bu, öğrenildiğinde çok geç olan türden bir detay — kiralama faaliyeti için poliçe alırken bunu yazılı olarak teyit ettirin.
İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM). Zorunlu trafik sigortasının limiti aşıldığında devreye giren ek teminat. Filo işletmeleri için, tek bir ağır kazanın şirketi zora sokmasını engelleyen kalem budur. Prim maliyeti düşük, karşılığı yüksek.
Muafiyet ve hasarsızlık
Kasko poliçelerinde muafiyet olabiliyor: belirli bir tutarın altındaki hasarı siz ödüyorsunuz. Muafiyetli poliçe daha ucuz, ama kiralama filosunda küçük hasar çok sık geliyor. Çizik ve göçük, filo işletmesinin gündelik hâli. Bu yüzden muafiyetsiz veya düşük muafiyetli poliçe, kâğıt üstünde pahalı görünse de toplamda daha ucuza gelebiliyor.
Hasarsızlık indirimi her araç için ayrı işliyor. Filoda bir aracın çok hasar yapması, diğerlerinin indirimini etkilemiyor — ama bazı filo poliçelerinde toplu değerlendirme yapılabiliyor. Poliçe tipinizi bilin.
Poliçe takibinde en sık yapılan hata
İki poliçenin farklı tarihlerde bitmesi. Trafik sigortası mart, kasko eylülde bitiyor. Yılda iki kez, farklı zamanlarda ilgilenmeniz gereken bir iş oluyor ve biri kaçıyor.
Kaçan trafik sigortası, aracın yasal olarak yola çıkamaması demek. Kaçan kasko, bir kaza olana kadar hiçbir şey demek — kaza olduğunda ise şirketin kendi cebinden ödeyeceği bir hasar.
Filoda yirmi araç varsa kırk poliçe ve kırk ayrı bitiş tarihi var. Bunu tabloda tutmak mümkün ama tablo kimseyi uyarmıyor.
Pratikte ne yapmalı
- Her araç için iki poliçeyi ayrı ayrı kaydedin, bitiş tarihleriyle.
- Kasko poliçesinde kiralama teminatının bulunduğunu yazılı teyit edin.
- İMM'yi maliyet değil, risk yönetimi kalemi olarak değerlendirin.
- Poliçe bitişine 30 gün kala uyarı kurun; teklif toplamak ve karşılaştırmak bir hafta sürüyor.
- Yenilemede sadece prime bakmayın: teminat kapsamı, muafiyet tutarı ve kiralama klozu prim farkından daha önemli.